SÖZLÜK

Teknolojiyi Türkçe konuşalım.

TECHMOLA içeriklerinde geçen 47 terimin tanımı, kullanım alanı ve kaynakları.

AI

Açık Ağırlıklı Model (Open Weights)

Eğitilmiş parametreleri yayımlanan model. Ağırlıkların erişilebilir olması, modelin bütün bileşenlerinin açık kaynak olduğu anlamına gelmez.

Tanımı oku

AGI (Artificial General Intelligence)

AI sistemlerinin çok farklı görevlerdeki genel yetkinliğini tartışmak için kullanılan kavram. Tek ve herkesçe kabul edilmiş bir ölçütü yoktur.

Tanımı oku

AI Agent

Bir görevi yürütmek için araç seçebilen ve ara sonuçlara göre sonraki adımı belirleyebilen AI sistemi.

Tanımı oku

Context Window (Bağlam Penceresi)

Dil modelinin bir üretim sırasında işleyebildiği bağlam sınırı. Genellikle token cinsinden belirtilir.

Tanımı oku

Embedding

Metin veya başka bir içeriğin sayısal vektörle temsili. Anlam benzerliğine dayalı arama ve karşılaştırmada kullanılır.

Tanımı oku

Fine Tuning

Önceden eğitilmiş modeli belirli bir görev veya veri kümesi üzerinde ek eğitimden geçirmek. Davranışı göreve uyarlamak için kullanılır.

Tanımı oku

Halüsinasyon (AI)

Dil modelinin yanlış, uydurulmuş veya verilen kaynakla çelişen içerik üretmesi. Yanıtın akıcı olması doğruluğunu kanıtlamaz.

Tanımı oku

Inference (Çıkarım)

Eğitilmiş modelin yeni bir girdi üzerinde çalıştırılarak çıktı üretmesi. Yanıt süresi ve donanım ihtiyacı bu aşamada ölçülür.

Tanımı oku

LLM (Büyük Dil Modeli)

Metinlerdeki örüntüleri öğrenerek dil görevlerini yerine getiren büyük model. Metin üretimi, özetleme ve çeviride kullanılır.

Tanımı oku

MCP (Model Context Protocol)

AI uygulamalarını dış verilere ve araçlara bağlayan açık protokol. Uyumlu istemci ile sunucu arasında ortak bir iletişim biçimi sağlar.

Tanımı oku

Multimodal AI

Birden fazla veri türünü işleyebilen AI modeli. Desteklenen metin, görüntü, ses veya video türleri modele göre değişir.

Tanımı oku

Prompt

AI modeline verilen talimat, soru ve bağlam. Açık bir hedef ve beklenen çıktı biçimi, yanıtın göreve uygunluğunu artırabilir.

Tanımı oku

Quantization (Nicemleme)

Modeldeki sayıları daha düşük hassasiyetle temsil ederek bellek ihtiyacını azaltma. Kalite ve hız etkisi model, yöntem ve donanıma bağlıdır.

Tanımı oku

RAG

Dil modelinin yanıt üretirken dış kaynaklardan getirilen bilgiyi kullanması. Belgeler değiştiğinde modeli yeniden eğitmeden içerik güncellenebilir.

Tanımı oku

Token

Dil modelinin metni işlerken kullandığı parça. Bir kelime, kelime parçası veya noktalama işareti olabilir.

Tanımı oku

Transformer

Dizilerdeki öğeler arasındaki ilişkileri dikkat mekanizmasıyla işleyen model mimarisi. 2017 tarihli Attention Is All You Need makalesiyle tanıtıldı.

Tanımı oku

Vektör Veritabanı

Vektörleri saklayan ve benzerliklerine göre arayan veritabanı. Metin veya görsellerin embedding temsilleriyle çalışabilir.

Tanımı oku

Donanım

Yazılım ve Bulut

Güvenlik

Kripto ve Web3

Mobil ve Bağlantı

Ekran ve Görüntü