Haberlerde geçen ama kimsenin açıklamadığı 47 terim — jargonsuz, sade, iki dakikada anlaşılır. TECHMOLA içeriklerinde geçen kavramların başvuru kaynağı.
Ağırlıkları herkese açık, indirip kendi donanımınızda çalıştırabildiğiniz AI modeli. Llama, Qwen, Mistral gibi.
Tanımı okuİnsanın yapabildiği her zihinsel görevi yapabilen varsayımsal AI seviyesi. Sektörün hem hedefi hem tartışması.
Tanımı okuSadece cevap vermekle kalmayıp araç kullanan, plan yapan ve görevi kendi başına tamamlayan AI sistemi.
Tanımı okuAI modelinin tek seferde "aklında tutabildiği" metin miktarı. Token cinsinden ölçülür.
Tanımı okuMetni anlamını koruyarak sayı dizisine çevirme. Anlamsal arama ve öneri sistemlerinin temeli.
Tanımı okuHazır bir AI modelini kendi verinizle ek eğitime sokup uzmanlaştırma. Sıfırdan eğitmenin ekonomik alternatifi.
Tanımı okuAI modelinin gerçek olmayan bilgiyi kendinden emin şekilde uydurması. LLM'lerin en bilinen zayıflığı.
Tanımı okuEğitilmiş AI modelinin gerçek kullanımda cevap üretmesi. AI maliyetinin ve hızının belirleyicisi.
Tanımı okuDevasa metin verisiyle eğitilen, insan dilini anlayıp üreten AI modeli. ChatGPT, Claude ve Gemini birer LLM üzerine kuruludur.
Tanımı okuAI modellerinin dış araçlara ve verilere bağlanması için açık standart. "AI'ın USB-C'si" diye anılır.
Tanımı okuMetinle sınırlı kalmayıp görsel, ses ve videoyu birlikte anlayan ve üretebilen AI modeli.
Tanımı okuAI modeline verilen komut veya soru. İyi yazılmış prompt, aynı modelden kat kat iyi sonuç almanın anahtarıdır.
Tanımı okuAI modelini hassasiyetten az ödün vererek küçültme tekniği. Büyük modelleri normal bilgisayarlarda çalıştırmayı mümkün kılar.
Tanımı okuAI modeline cevap vermeden önce ilgili belgeleri arayıp okutma tekniği. Kurumsal AI'ın bel kemiği.
Tanımı okuAI modellerinin metni işlediği en küçük parça. Fiyatlandırma ve bağlam limiti token üzerinden hesaplanır.
Tanımı oku2017'de tanıtılan ve modern AI patlamasını başlatan model mimarisi. GPT'deki "T" budur.
Tanımı okuEmbedding'leri saklayıp "anlamca en yakın" kayıtları milisaniyede bulan özel veritabanı türü.
Tanımı okuAI'ın buluta gitmeden doğrudan cihazda çalışması. Hız, gizlilik ve çevrimdışı kullanım demek.
Tanımı okuBinlerce çekirdekle paralel işlem yapan işlemci. Oyun için doğdu, AI devriminin motoru oldu.
Tanımı okuTelefon ve bilgisayarlara gömülen, AI işlerini düşük güçle çalıştıran özel çip. "AI PC" etiketinin arkasındaki donanım.
Tanımı okuGPU'nun kendi hafızası. Bir AI modelinin cihazınızda çalışıp çalışmayacağını çoğu zaman VRAM belirler.
Tanımı okuKaynak kodu herkese açık, incelenebilir ve geliştirilebilir yazılım. Linux'tan Android'e modern dünyanın temeli.
Tanımı okuYazılımların birbiriyle konuşmasını sağlayan arayüz. Modern internetin görünmez tesisatı.
Tanımı okuKendi sunucunuzu almak yerine hesaplama gücünü kiralamak. AWS, Azure ve Google Cloud'un işi.
Tanımı okuVeriyi uzak veri merkezine taşımadan kaynağına yakın işleme. Gecikmenin kritik olduğu her yerde.
Tanımı okuSatın alınmayan, abone olunan yazılım. Netflix modelinin iş yazılımına uygulanmış hâli.
Tanımı okuAI ile üretilmiş sahte ama gerçekçi görüntü, ses veya video. Dolandırıcılığın yeni yüzü.
Tanımı okuŞifrenin yanına ikinci bir kanıt ekleyen güvenlik katmanı. Hesap ele geçirmeye karşı en etkili tek önlem.
Tanımı okuSahte e-posta, SMS veya siteyle şifre ve kart bilgisi çalma. En yaygın siber saldırı türü.
Tanımı okuDosyalarınızı şifreleyip erişimi fidyeye bağlayan zararlı yazılım. Şirketlerin bir numaralı siber kabusu.
Tanımı okuMesajı yalnızca gönderen ve alıcının okuyabilmesi. Aradaki hiç kimse — platform dahil — içeriği göremez.
Tanımı okuİnternet trafiğinizi şifreli tünelden geçirip IP adresinizi gizleyen servis. Gizlilik ve erişim aracı.
Tanımı okuŞartlar sağlanınca kendi kendini çalıştıran blockchain programı. Aracıyı koddan çıkaran mekanizma.
Tanımı okuİlk ve en büyük kripto para. Arzı 21 milyonla sınırlı olduğu için "dijital altın" diye anılır.
Tanımı okuMerkezi otorite olmadan çalışan, değiştirilemez dağıtık kayıt defteri. Bitcoin'in altındaki teknoloji.
Tanımı okuProgramlanabilir blockchain. Akıllı kontratların, NFT'lerin ve DeFi'ın ana platformu.
Tanımı okuBlockchain üzerinde benzersiz dijital varlık sertifikası. Sanattan oyun eşyasına dijital mülkiyet katmanı.
Tanımı okuDeğeri dolara sabitlenmiş kripto para. Kriptonun oynaklığı olmadan blockchain hızında para transferi.
Tanımı okuBeşinci nesil mobil ağ: gigabit hız, milisaniye gecikme, kilometrekarede milyon cihaz kapasitesi.
Tanımı okuDijital içeriği gerçek dünyanın üzerine bindirme. Telefon kamerasından akıllı gözlüklere uzanan teknoloji.
Tanımı okuFiziksel SIM kartın cihaza gömülü dijital hâli. QR kodla hat taşıma, seyahatte saniyede yerel paket.
Tanımı okuSensör ve yazılımla donatılıp internete bağlanan cihaz ağı. Akıllı ev, akıllı şehir, akıllı fabrika.
Tanımı okuBaşlıkla girilen tamamen dijital ortam. Oyun ve eğlencenin ötesinde eğitim ve simülasyonda büyüyor.
Tanımı okuEkranın çok parlakla çok karanlığı aynı karede gösterebilmesi. İçerik + ekran birlikte destekleyince çalışır.
Tanımı okuOLED'in avantajlarını iz bırakma riski olmadan sunması beklenen yeni nesil ekran teknolojisi.
Tanımı okuHer pikseli kendi ışığını üreten ekran teknolojisi. Gerçek siyah ve sonsuz kontrastın kaynağı.
Tanımı okuEkranın saniyede kaç kez güncellendiği. 60Hz standart, 120Hz akıcı, 240Hz+ rekabetçi oyun.
Tanımı oku